Opis ikonograficzny rzeźby Matki Bożej z Dzieciątkiem Jezus – Matki Pocieszenia.

zeźba stojąca Madonny z Dzieciątkiem powstała około 1380 roku w Pomorskim Warsztacie Madonn. Rzeźba należy do tzw. Madonn na lwach. Główne cechy formalfigura1bne tych figur to płytka, nieomal „estradowa” przestrzeń rzeźbiarska, perspektywiczne skróty oraz archaiczny uśmiech wprowadzający nastrój ponadziemskiej szczęśliwości.
ew wiąże się z trzema symbolami ikonograficznymi: Chrystusem depczącym wyobrażenia złych mocy; tronem Salomona, gdzie lew służy jako podnóżek; lwem jako atrybutem władców.
rugim ikonograficznym motywem Madonn na lwach jest jabłko, które przechodzi z rąk Maryi – drugiej Ewy w ręce Chrystusa – drugiego Adama. Madonny na lwach dotarły do nas siedząc na tronie lub stojąc. Do tych stojących należy Madonna Lubiszewska.
igura ma wysokość 80 cm, wykonana jest z drewna rzeźbionego, wydrążonego, złoconego i polichromowanego. Madonna przedstawiona jest w pozycji stojącej, ciężar ciała spoczywa na jej prawej nodze. Ubrana jest w długą, silnie sfałdowaną suknię, spod której widoczne są czubki butów. Szata Madonny na lewej ręce sięga łokcia, a brzeg prawego rękawa sukni dotyka dłoni. Maforium na głowie Madonny opada na boki licznymi, drobnymi fałdami .
oltarz3adonna trzyma na prawym ręku Dzieciątko ubrane w tunikę. Dzieciątko w wyciągniętych rączkach trzyma jabłko podawane lewą ręką przez Madonnę. Twarze rzeźbionych postaci są szerokie, o grubych rysach, z półuśmiechem. Włosy Dzieciątka ułożone zostały w wypukłe loczki .
zaty Madonny i Dzieciątka w całości są złocone. Włosy Dzieciątka są koloru ciemnobrązowego. Karnacje obu postaci są ciemnobrązowe, usta – karminowe, a oczy zostały obwiedzione czarnym konturem .

otycka Madonna stoi na barokowej podstawie. Rzeźbiona, srebrzona, złocona i polichromowana podstawa o wysokości 44 cm i szerokości 42 cm powstała w XVIII wieku. Zasadnicza część podstawy to herby jej fundatorów – lilijka i topór, oraz duży półksiężyc odwrócony końcami do góry, na którym stoi Madonna, a pod księżycem dwie główki aniołków ze skrzydłami. Ornamenty podstawy oraz półksiężyc są złocone, tło ornamentów jest ciemno-szare, karnacja aniołków – ciemnoróżowa, a ich włosy – brązowe.  


Cuda i Wota jako świadectwa kultu Najświętszej Maryi Panny.

a przyczyną Matki Bożej Pocieszenia działy się w Lubiszewie liczne cuda, poświadczone w tradycji ustnej, ale także w kolejnym aktach wizytacyjnych biskupów Archidiakonatu Pomorskiego, do którego należało Pomorze Gdańskie i Lubiszewo.
izytacja przeprowadzona za rządów biskupa Krzysztofa Antoniego de Szembek w roku 1728 przez archidiakona Narzymskiego podaje wota w liczbie trzynastu. Z wizytacji tej dowiadujemy się też, że figura Najświętszej Maryi Panny jest cudowna: „Imago gratiosa sculpta Bmae M.V.…”, a wota przedstawiają uzdrowione nogi i oczy: „Tabellos, sen vota majora 6 miniora 2. Tres parvos pedes, duos oculas”.
edno spośród trzynastu wot ukazuje zjawiającą się w obłokach Matkę Najświętszą z Panem Jezusem oraz klęczące dwie osoby, niewiastę i mężczyznę, w szlacheckim ubraniu, które z wielkim podziwem na ten cud patrzą. To srebrne wotum potwierdzałoby objawienie Najświętszej Maryi w XVII wieku, jakiemuś pobożnemu państwu, którym zapewne byli Czarlińscy ze Stanisławia, skąd pochodzi figura Matki Bożej Pocieszenia .
astępne wizytacje z lat 1746, 1765/66, 1780 podają liczbę wot kolejno: 22, 28, 33 . Wota te wykonane ze srebra, różnego kształtu i wielkości, są dowodem ludzkiej wdzięczności i świadectwem skuteczności modłów zanoszonych do Boga przez Maryję. Do dziś w sanktuarium lubiszewskim zachowało się ich 10. Są to dwa srebrne serca, część ręki i nogi oraz ozdobne hafty.

dowód uwielbienia Najświętszej Maryi Panny za otrzymane łaski i wysłucfigura3hane prośby w XVIII wieku – w dniu zaprowadzenia Bractwa Matki Pocieszenia doczepiono szaty barokowe i nałożono na głowy Dzieciątka i Matki srebrne korony.
  wydarzeniu cudownym w Lubiszewie świadczyć może istniejąca tu kiedyś studzienka. Źródlana woda pomagała chorym, cierpiącym i kalekim do chwili, gdy jakiś Żyd przemył nią oczy swemu ślepemu koniowi. Koń został uleczony, a jego właściciel za zniewagę świętego miejsca został ukarany ślepotą. Od tego czasu woda w studzience utraciła moc, a chorzy już jej z takim zaufaniem nie używali. W 1840 roku jeszcze korzystano z niej dla domowych potrzeb. Później studzienka została przysypana przez zwalony mur cmentarny .
mocy uzdrowień wspomina też pieśń śpiewana niegdyś w Lubiszewie:
„Nie ma smutku albo żałości,
która by tu nie doznała ulgi,
chorzy, a nawet i na wpół umarli
znajdą tu ratunek”.

yrazem czci wobec Matki Najświętszej były starania o koronację koronami papieskimi wsławionej licznymi cudami i prastarym kultem figury. Złote korony nałożone na skronie Dzieciątka Jezus i Jego Matki stanowią współcześnie najcenniejsze wotum ofiarowane przez parafian Lubiszewa w dowód wdzięczności za otrzymane łaski.
sięga wot założona w dniu uroczystej koronacji zawiera wykaz darów dziękczynnych złożonych Maryi – Matce Pocieszenia za doznane łaski. Są to: złoty pierścionek z kamieniem szlachetnym za miłość i wierność w małżeństwie; bursztynowy łańcuszek za pokonywanie cierpień życiowych; złoty pierścionek za wyproszoną pracę dla męża; złoty pierścionek i kolczyk za uzdrowienie z ciężkiej chorokorona1by, pozłacane serce i łańcuszek za 41 lat małżeństwa; wisiorek z bursztynu i srebrne listki za uzdrowienie z choroby nowotworowej; złote serduszko za dar życia; dwa srebrne serduszka i łańcuszek za odebrane łaski; srebrne serce i łańcuszek za wyzwolenie z nałogu pijaństwa; złota obrączka, łańcuszek i złote serduszko za szczęśliwą operację i łaskę zdrowia; złoty medalik i łańcuszek za zdrowie i siły do pracy na rzecz sanktuarium; złotą kotwicę, serduszko, krzyżyk i łańcuszek za założenie wspólnoty żywego różańca . Wota te ukazują pomoc Matki Bożej w sferze uzdrowień fizycznych, ale również pomoc w sferze ludzkiej duchowości.
u   w Lubiszewie Najłaskawsza Boża Rodzicielka – Matka Pocieszenia udziela pomocy wszystkim cierpiącym i uciśnionym wszak jest ona Matką, a rola Matki między innymi polega na tym, by strapione dziecko rozlicznymi trudnościami i doświadczeniami pocieszyć i napełnić otuchą, by osuszyć jego łzy, gdy zostało niesprawiedliwie potraktowane.


Bractwo Pocieszenia Najświętszej Maryi Panny.

o rozwoju nabożeństwa Matki Bożej Pocieszenia w Polsce przyczynili się oo. Augustianie Eremici, którzy przybyli tu z Niemiec w XIII wieku. Po roku 1342 król Kazimierz Wielki sprowadził zakonników z Czech do Krakowa, gdzie założyli oni Bractwo Paska św. Augustyna i św. Moniki.

edle ustawy Stolicy Apostolskiej dwa dotychczas odrębnie istniejące Bractwa – Świętego Paska i Pocieszenia Najświętszej Maryi Panny, zostały połączone.oltarz3
aprowadzenie Bractwa Pocieszenia Matki Bożej w Lubiszewie związane jest z osobą proboszcza tczewskiego i lubiszewskiego ks. Franciszka Piechowskiego. W celu ożywienia nabożeństwa do Najświętszej Maryi Panny w 1781 r. rozpoczął on starania mające na celu erekcję w parafii Bractwa Pocieszenia Matki Bożej. Dokument erekcyjny dla bractwa uzyskano w Rzymie po pięciu latach. Wystawiony został 30 września 1786 roku przez generała zakonu Augustianów. Przyczynili się do tego zacni parafianie: Xawery Jezierski (wówczas przebywający w alumnacie rzymskim), Wojciech Kliński, pisarz Konsystorza Pomorskiego, późniejszy proboszcz subkowski, kanonik warmiński, kruszwicki i chełmiński. Szymon i Marianna Kiccy, starostowie Szczerbięcina i Czarlina, a także Dominik i Helena Piwniccy, dziedzice Szpęgawska oraz Michał i Katarzyna Lorkowscy – sołtysi lubiszewscy. Dokument erekcyjny biskup Rybiński zatwierdził dopiero 13 września 1787 roku.
 wigilię uroczystości zaprowadzenia w Lubiszewie Bractwa Pocieszenia Najświętszej Maryi Panny zgromadzili się tu rządcy sąsiednich kościołów z wiernymi i kompaniami. Pierwsza przybyła kompania Klonowska, licząca około dwóch tysięcy wiernych. Przewodził jej ks. Maciej Praczkowski. Po niej przybyły kompanie tczewskie: farna prowadzona przez ks. Elenterego Maliszewskiego oraz dominikańska z ks. Feliksem Łysakowskim. Około godziny 17:00 z rzeszą wiernych z Miłobądza nadszedł ks. German Piotrowski. Następnie do Lubiszewa dotarła kompania Rajkowska z ks. Michałem Łabuszewskim na czele. Jako ostatnia stawiła się w tym dniu kompania godziszewska, która przyszła „przy trzystu gorejących świecach” ze swoim proboszczem ojcem Zakonu Cysterskiego Onufrym Litwińskim. Razem na tę uroczystość przybyło około dziesięciu tysięcy wiernych. Witano ich przy egzortach, ogniu z moździerzy i kapeli.
września 1787 roku około godziny 6:00, z kościoła lubiszewskiego do Stanisławia ruszyły kompanie: farna tczewska ozdobiona Bractwem Aniołów Stróżów, lubiszewska udekorowana Bractwem Opatrzności, godziszewska przystrojona dwoma Bractwami: Najświętszej Maryi Panny Różańcowej i św. Franciszka, rajkowska, klonowska, miłobądzka i dominikańska tczewska ozdobione Bractwami Różańca. Procesję prowadził ks. Felicjan Niżyński subprzeor augustiańskiego konwentu chojnickiego. Nad całością czuwał ks. Jan Kliński, proboszcz kościerski. Zgromadzenie to było tak liczne, że kiedy dwie pierwsze kompanie już wracały, oddawszy część figurze – Matce Pocieszenia wystawionej przy bramie tryumfalnej w Stanisławiu, ostatnia dopiero z kościoła wychodziła. W trakcie procesji wierni dziękowali Bogu słowami:
„Boże bądź pochwalony po nieskończone wieki,
że wysłuchałeś prośby nasze i dałeś nam
Matkę Pocieszenia, o którą Cię prosiliśmy”.

igurę do kościoła w Lubiszewie niosły mężatki, zaś mężczyźni nieśli krzyż, proporce oraz chorągiew . Podczas uroczystości lud powtarzał refren: „Wychwalajmy, pozdrawiajmy Pannę Przenajświętszą”.
  trakcie procesji wygłoszono wiele kazań i przemówień: w Stanisławiu, następnie przy specjalnie zbudowanej kolumnie z figurą Niepokalanej oraz na cmentarzu i w Kościele. Uroczystą sumę odprawił w kościele ks. Jan Kliński, a kazanie wygłosił ks. Niżyński. Na cmentarzu zaś czterech księży głosiło nauki o zacności i powinnościach Bractwa. Do czasu zakończenia uroczystości ok. godz. 14:00 do spowiedzi św. przystąpiło ok. 3 tysięcy ludzi. W wigilię i dzień uroczystości spowiedzi słuchało 31 księży. Po Mszy św. Ojcowie Augustianie zaczęli przyjmować do Bractwa.
o nieszporach kompanie tczewskie, miłobądzka i godziszewska ruszyły w drogę powrotną, w dniu następnym kompanie klonowska i rajkowska.
 poniedziałek odprawiono nabożeństwo żałobne za braci i siostry w bractwie. Po jego zakończeniu zaczęła się schadzka czyli elekcja. Protektorem obrano Szymona Tadeusza Kickiego, a protektorką jego żonę Mariannę Kicką.
września 1854 roku biskup Anastazy Sedlag zatwierdził Statut dla tegoż Bractwa. Według statutu każdy członek bractwa miał następujące obowiązki:
1. Praktykować uczynki miłosierne co do duszy i co do ciała.
2. Nie przywiązywać się do dóbr ziemskich.
3. Czystość stanowi swemu przynależną zachować.
4. Wszelkiej duchowej i świeckiej zwierzchności powinne uszanowanie oddać.
5. Pasek jako znak szczególnej służby i czci ku Najświętszej Maryi Pannie we dnie i w nocy ciągle na sobie nosić.
6. W uroczystości i niedziele brackie odpustami udarowane, ile możności, sakrament pokuty i Komunię św. godnie i z pożytkiem dla życia wiecznego przyjmować.
7. Zyskiwać odpusty kościelne.
8. Uświetniać nabożeństwa, zachować podczas nich powagę, nosić obrazy, chorągwie, gromnice.
9. Odmawiać codziennie modlitwy za żywych i umarłych, o pokój i zgodę, o wykorzenienie grzechów przeciw wierze i o pomnożenie wiary (składało się na to 13 „Ojcze nasz”, 13 „Zdrowaś Maryjo” i Skład Apostolski).
10. Uczestniczyć w schadzkach i szanować przełożonych.
ażdy urząd w Bractwie sprawowali równolegle i mężczyzna i niewiasta. Nazwy poszczególnych funkcji, jakie pełnili w nim jego członkowie, były następujące: 1 (protektor / protektorka), 2 (przeor / przeorysza), 3 (podprzeor / podprzeorysza), 4 (podskarbi / podskarbini), 5 (radni), 6 (marszałkowie), 7 (dozorcy chorych / dozorczyni chorych), 8 (noszący baldachim / noszące świece panny), 9 (noszący krzyż / mężatki noszące obraz), 10 (noszący chorągwie / noszące obraz panny), 11 (noszący świece / noszące proporce panny i niewiasty) .
  roku założenia Bractwa zapisało się do niego 464 członków, w następnym roku – 75 członków, w 1789 r. – 58. Ostatni zapis w księdze pochodzi z roku 1947. W tym roku zapisało się tylko 5 niewiast . Wśród nich znaleźli się księża, szlachta oraz lud z dalszych stron np. z Gdańska, z Mortów, Skarszew, Kościerzyny i Starogardu.
d dnia 30 września 1787 r. aż po dzień dzisiejszy Matka Boża czczona jest w kościele lubiszewskim jako Matka Pocieszenia. Zaprowadzenie w Lubiszewie Bractwa Pocieszenia Najświętszej Maryi Panny jest wyrazem ówczesnego ożywionego życia religijnego oraz na czasy dzisiejsze przykładem opartego o Maryję życia zgodnego z wolą Bożą.


Uroczystości odpustowe.

uż od niepamiętnych czasów wierni parafii Lubiszewo obchodzą odpust związany z tytułem Kościoła. Odpust w uroczystość Trójcy Przenajświętszej wymieniają wszystkie wizytacje kościelne począwszy od końca XVI wieku.
rzywilej odpustowy został nadany przez breve papieża Benedykta XIV z 16 czerwca 1741 roku. Odnawiano ten przywilej wielokrotnie, a w archiwum parafialnym znajduje się kilka indultów odpustowych, podpisanych w latach 50-tych i 60-tych przez prymasa Stefana Wyszyńskiego.
dpusty ściągały z dalekich stron, głównie z Kaszub i Żuław, rzesze wiernych, którzy nie mieścili się na terenie wsi i zajmowali pobliskie wzgórze . Liczne rzesze pielgrzymów przybywały już tydzień przed odpustem, a opuszczały wieś też dopiero po tygodniu od dnia uroczystości . Równie uroczyście obchodzono odpust w święto Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny.
ednak od roku 1787, w którym zaprowadzono w Lubiszewie Bractwo Pocieszenia Najświętszej Maryi Panny, drugi odpust parafialny obchodzi się w uroczystość Pocieszenia Najświętszej Maryi Panny. Przypada on w pierwszą niedzielę przed lub po liturgicznym wspomnieniu św. Augustyna.
rzywilej odpustowy na ten dzień został nadany na podstawie brewe papieża Piusa IX z 14 sierpnia 1868 roku. Prymas St. Wyszyński także i ten przywilej wielokrotnie dekretami odnawiał .
odobnie jak pierwszy odpust Pocieszenia Najświętszej Maryi Panny, jaki odbył się w dniu wprowadzenia w kościele lubiszewskim Bractwa Pocieszenia Najświętszej Maryi Panny, tak i kolejne odpusty, aż po współczesne czasy stanowią w życiu parafii wielkie wydarzenie.
roczysty charakter miał odpust Pocieszenia Najświętszej Maryi Panny 23 sierpnia 1964 roku. Jego hasło, które już kilka tygodni wcześniej podał parafianom ks. Paweł Lubiński, brzmiało: „Matka Pocieszenia niesie Boże Ciało dla Soboru Powszechnego i odnowy świata”. W odpust ten, sprawowany w 700-rocznicę pierwszych obchodów Bożego Ciała w Rzymie, sumę pontyfikalną celebrował biskup ordynariusz Kazimierz Józef Kowalski.
trakcie przygotowania do tej podniosłej uroczystości miejscowy proboszcz kładł nacisk zwłaszcza na Komunię świętą rodzinną i niedzielną, wychowanie eucharystyczne oraz pracę z ministrantami. W intencji obrad soboru liczna grupa dzieci przyjmowała codzienną Komunię świętą przez miesiąc lipiec tegoż roku.
am odpust poprzedziły rekolekcje, przeprowadzone od 19 do 23 sierpnia przez ojca Szymeczkę, Oblata Maryi Niepokalanej.
  rok później hasło odpustowe brzmiało: „I rozradował się duch mój w Bogu Zbawicielu moim” (przez niewolę Maryi ku służbie Bożemu Sercu). W 180 rocznicę zaprowadzenia bractwa Pocieszenia Najświętszej Maryi Panny w Lubiszewie Mszę św. odprawił biskup Kazimierz Józef Kowalski.
1 września 1968 roku odpust przebiegał pod hasłem: „Wiarę ojców, miłość matek i niewinność ratuj dziatek”. Jest rzeczą charakterystyczną, że każdy odpust poprzedzały rekolekcje parafialne.
odpust1d roku 1988 odpusty – zawsze starannie przygotowywane – i poprzedzające je dni skupienia rekolekcyjnego nabrały szerokiego rozgłosu. Rozpoczynają się one w środę nowenną do Matki Bożej Pocieszenia. Od środy do soboty odbywają się Msze św., spowiedź św. oraz nauki rekolekcyjne: we czwartek spotkanie z młodzieżą zakończone apelem, w piątek – nauka i nabożeństwo pokutno-błagalne dla mężczyzn, w sobotę – błogosławieństwo Najświętszym Sakramentem dla chorych, nabożeństwo dla matek z małymi dziećmi, nauka stanowa dla matek zakończona Apelem Jasnogórskim.
łówne uroczystości rozpoczynają się o godz. 6:00 „Godzinkami ku czci Najświętszej Maryi Panny”. O godz. 7:00 odprawiona zostaje Msza św. z nauką. Pół godziny przed następną Eucharystią członkowie Róż Różańcowych odmawiają różaniec. O godz. 9:00 celebruje się Mszę św. z kazaniem, po której odbywa się koncert pieśni Maryjnych. Centralnym momentem uroczystości jest suma odpustowa. Po homilii delegacje rolników przynoszą do ołtarza w pochodzie ofiarnym chleby z corocznych zbiorów oraz bogato zdobione wieńce dożynkowe jako wyraz podziękowania za błogosławieństwo Boże i opiekę Matki Bożej. Uroczystości kończą się nieszporami Maryjnymi .
roczystości odpustowe z roku na rok gromadziły przybywających indywidualnie i w zorganizowanych grupach pątniczych – coraz liczniejsze rzesze pielgrzymów.
  roku 1988 na odpust Matki Bożej Pocieszenia wśród licznych pątników i parafian, pod sztandarami i chorągwiami Maryi stanęło duchowieństwo dekanatu tczewskiego i gniewskiego. Uroczystościom odpustowym przewodniczył ks. prałat Kazimierz Myszkowski, kustosz Sanktuarium Matki Bożej Królowej Pomorza i Matki Jedności z Piaseczna.

  rok później sumę odpustową odprawiono przy specjalnie w tym celu wzniesionym ołtarzu polowym. Głównym celebransem Mszy św. był ks. prałat Józef Rocławski. Uroczystości odbywały się pod hasłem „Z Maryją przyobleczmy wiarę w czyn”.odpust2
rzez 7 kolejnych dni poprzedzających odpust Matki Bożej Pocieszenia w roku 1990 Misjonarze Świętej Rodziny przygotowywali parafian od strony duchowej. Sumę odpustową sprawował ks. prałat St. Cieniewicz, dziekan dekanatu tczewskiego, a kazanie wygłosił o. Antoni Klag.
  odpust3odpust4czasie Mszy św. odpustowej w 1991 roku poświęcono wieńce dożynkowe oraz chleby z tegorocznej mąki i zbiorów jako wyraz podziękowania ludu za błogosławieństwo Boże. Hasło tego odpustu brzmiało: „Bądź, pamiętaj, czuwaj. Nie odchodź od Chrystusa, nie odrzucaj przykazań Bożych”.
roczystości odpustowe w 1992 roku uświetnił swoją obecnością i kazaniem Jego Ekscelencja ks. biskup Jan Bernard Szlaga, ordynariusz pelpliński.
odpust12dniu odpustu w 1993 roku na ołtarzu widniało zaproszenie polskich rodzin skierowane do Matki matek, ojców i dzieci: „Matko Pocieszenia wejdź w rodziny nasze”. Sumę celebrował ks. infułat Stanisław Grunt.
  roku rodziny, trzecim roku nowenny przed rokiem 2000, uroczystości odpustowe odbywały się pod hasłem: „Rodzina – drogą Kościoła i Narodu”. Sumę pontyfikalną odprawił biskup Piotr Krupa .
  rok później w homilii wygłoszonej przez ks. prałata Jerzego Ziębę do wiernych lubiszewskich oraz pielgrzymów z Tczewa i okolic, przybyłych licznie pomimo padającego deszczu, osoba Matki Bożej niosąca pocieszenie została ukazana jako opiekunka życia troszczącego się o dobra kultury każdej osoby ludzkiej, zdążającej przez zdrową moralność do pełni życia duchowego .
odpust6odpust5odpust7 1996 roku – w ostatnim roku przed uroczystą koronacją Dzieciątka Jezus i Jego Matki – w odpuście i parafialnych dożynkach uczestniczyło duchowieństwo dekanatu tczewskiego, ks. prałat Kazimierz Myszkowski z Piaseczna i ks. Zdzisław Styn z Lignów. Sumę w asyście alumnów odprawił ks. prałat Antoni Dunajski .
odpust11rzed wiekami niezliczone rzesze wiernych pielgrzymowały do Lubiszewa, żeby uczcić Najświętszą Matkę i doznać od niej łask.
iedy parafia lubiszewska zaczęła przygotowywać się do uroczystości nałożenia koron papiesk
ich na skronie Dzieciątka i Jego Matki, ruch pieszych pielgrzymek do tego miejsca ponownie zaczął przybierać na sile.